डण्डा संग्रहालयको विगत
–थाकस जिल्ला निर्वाचन क्षेत्र नं ३ का क्षेत्रीय अध्यक्ष पुष्परत्न महतोबाट ११ फागुन २०६४ मा डण्डा क्षेत्रका थारुहरुको भला आह्वान । सोही भेलामा डण्डा संग्रहालय बनाउन सहमति । थाकस नवलपरासी जिल्ला अध्यक्ष खडकबहादुर थनेतको संयोजकत्वमा संग्रहालयको जग्गा व्यवस्थापन तथा आर्थिक संकलन समिति गठन ।
– खडकबहादुर थनेतको संयोजकत्वमा बसेको बैठकबाट ४ जेठ २०६५ मा हालको कावासोती नपा–१६, सहिदनगर, डण्डामा संग्रहालय निर्माण गर्ने निर्णय । 
–११ जेठ २०६५ मा पूर्व सांसद तथा एमाले नेता मझिलाल थारु थनेतको संयोजकत्वमा ५ सदस्यीय  संग्रहालय निर्माण समिति गठन । सोही दिन संग्रहालयको जग्गा तारबार गर्ने निर्णयअनुरुप सोही दिन कार्यान्वयन । १ हजार काठको पोल गाडेर ५ विगहा जग्गा बारबन्देज ।
–१२ जेठ २०६५ मा स्थानीय जनता माविका विद्यार्थी तथा विद्यालय व्यवस्थापन समितिका पदाधिकारीबाट बारबन्देज भत्काउँदै खाम्बो उखेलेर लगियो । सो जग्गाको घाँस बेचेर आम्दानी गर्दै आएको विद्यालयलाई सह्य नभएको । 
–२५ जेठ २०६५ मा पुनः तारबार लगाउने र संग्रहालय शिलन्यास गर्ने कार्यक्रम । 
–१६ असार, २०६७ मा संग्रहालयका लागि संस्कृति मन्त्रालयबाट ५ लाख विनियोजन ।
–संग्रहालयका निर्माणका लागि २०६८ पुस २० देखि २९ सम्म  डण्डामा थारु सांस्कृतिक महोत्सव सञ्चालन । संग्रहालयका लागि हाललाई ५७ फिट लम्बाई, १९ फिट चौडाईको फुसको घर बनाउने निर्णय ।  
–२६ वैशाख, २०६९ मा थरुहट संयुक्त संघर्ष समितिबाट थारु प्रदेश स्थापनाको दवावको लागि एकदिन बन्द आह्वान । बाटो खुलाउने ब्राह्मण क्षेत्री दशनामी ठकुरीहरुद्वारा गठित राष्ट्रिय अखण्डता र जातीय सद्भावका लागि संयुक्त संघर्ष समितिको अगुवाइमा थारु संग्रहालयमा आगजनी ।
–२७ वैशाख, २०६९ मा थरुहट संयुक्त संघर्ष समितिबाट थारु संग्रहालयमा आगजनी गर्नेहरुलाई कार्वाही गर्न विरोध प्रदर्शन । डण्डाबाट कावासोतीतर्फ गैरहेको जुलुसमाथि प्रहरीले गोली चलाउँदा धनबहादुर थनेतको ज्यान गयो । 
–६ कार्तिक, २०७२ को बैठकको निर्णयअनुसार प्रवासी थारु समाजको सहयोगमा संग्रहालयको प्रवेशद्वार गेट निर्माण, बुद्धको मूर्ति स्थापना । मूल गेटदेखि बुद्धको मूर्तिसम्म बाटो ग्राभेल । 
–वैशाख २०७३ मा संग्रहालय निर्माणका लागि स्थानीयबाट ५ लाख चन्दा संकलन । संग्रहालय पुनः निर्माण । 
–४, फागुन २०७३ मा जिल्ला प्रशासन कार्यालय नवलपरासीमा विधिवत रुपमा थारु राष्ट्रिय संग्रहालय अध्ययन केन्द्र दर्ता । ५ भदौ, २०७४ मा संग्रहालयको पहिलो अधिवेशन । अध्यक्षमा कमल राज गुरौ चयन ।
–गण्डकी प्रदेश सरकारबाट आव २०७५–७६ मा संग्रहालयका लागि १० लाख विनियोजन । 
–संग्रहालय निर्माण आन्दोलनमा सहिद भएका धनबहादुर थनेतको  १ माघ, २०७५ मा संग्रहालय अध्ययन केन्द्रको प्रांगणमा शालिक स्थापना ।
– २९ भदौ २०७९ मा गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णचन्द्र नेपालीबाट थारु राष्ट्रिय संग्रहालय डण्डाको भवन शिलान्यास ।
–३० भदौ २०७९ मा थारु राष्ट्रिय संग्रहालय डण्डाको भवन शिलान्यास गरिएको क्षेत्र १२ घण्टा नपुग्दै भत्काइयो ।

स्रोतः पंगेनी, मोतीलाल । २०७६ । थारु संग्रहालय र आन्दोलनको सम्बन्ध । पैदल अनुसन्धानः प्रयोग र उपलब्धि । सं, सोहनप्रसाद साह र महेशराज महर्जन । पृ.१३१–१४८ । काठमाडौंः मार्टिन चौतारी